Η φωτογραφία, η οποία ήλπιζα να είναι fake, ανέβηκε σε μια ομάδα στο Facebook από έναν τουρίστα, τακτικό επισκέπτη της Μυκόνου και του Πλατύ Γιαλού. Φέτος, όμως, αυτό που αντίκρισε τον απογοήτευσε τόσο, ώστε να αναρωτηθεί πώς είναι δυνατόν οι τουρίστες να εξακολουθούν να θέλουν να έρχονται στον Πλατύ Γιαλό.
Σε μια άλλη ομάδα, ένας επισκέπτης δήλωνε «λυπημένος για την Πάρο που γνώρισε», η οποία, όπως έγραψε, «σιγά σιγά μετατρέπεται σε Σαντορίνη». Και προέτρεπε τους υπόλοιπους να την επισκεφθούν όσο είναι ακόμη καιρός, γιατί «το νησί αλλάζει προς το χειρότερο».
Δύο απλά σχόλια στο Facebook, θα πει κάποιος; Ίσως.
Αλλά όταν αυτά τα λένε άνθρωποι που έρχονται στην Ελλάδα, την έχουν γνωρίσει, την έχουν αγαπήσει και βλέπουν τις αλλαγές από χρόνο σε χρόνο, δεν μπορείς απλώς να τα προσπεράσεις.
Γιατί εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση.
Από τη μία μιλάμε διαρκώς για βιωσιμότητα, αυθεντικότητα, εμπειρίες, σεβασμό στον προορισμό και «ποιοτικό τουρισμό». Από την άλλη, σε όλο και περισσότερες περιοχές, κάνουμε ακριβώς το αντίθετο: περισσότερα ξενοδοχεία, περισσότερα κρεβάτια, περισσότερα beach bars, περισσότερες ξαπλώστρες, περισσότερη κατανάλωση χώρου και φυσικών πόρων.
Ο Πλατύς Γιαλός πλέον δεν είναι απλώς μια παραλία, αλλά μία ατελείωτη ξαπλώστρα. Η Πάρος (η Νάξος, η Μήλος και άλλοι πολλοί...) δεν είναι απλώς ένα brand. Είναι ένας τόπος, μια αισθητική, ένας τρόπος ζωής, ένα τοπίο, μια εμπειρία που δημιουργήθηκε μέσα στις δεκαετίες και πλέον καταστρέφεται μπροστά στα μάτια μας.
Όταν λοιπόν προσπαθείς να αξιοποιήσεις κάθε ίντσα ενός προορισμού, να γεμίσεις κάθε παραλία με beach club και να οραματίζεσαι να γίνεις μια μικρή Μύκονος ή Σαντορίνη, κάποια στιγμή καταλήγεις να πουλάς το ίδιο προϊόν παντού, το οποίο και οι ίδιοι οι πελάτες δεν θέλουν.
Και τότε χάνεις ακριβώς αυτό που έκανε τον κάθε τόπο ξεχωριστό.
Το ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι η βιομηχανοποίηση του τουρισμού συνεχίζεται παράλληλα με την εγκατάλειψη άλλων παραγωγικών δραστηριοτήτων. Γη που θα μπορούσε να παράγει τρόφιμα και πρώτες ύλες γίνεται τουριστικό κατάλυμα. Παραδοσιακές δραστηριότητες υποχωρούν. Οι τοπικές κοινωνίες εξαρτώνται ολοένα και περισσότερο από έναν και μόνο κλάδο (η επιτομή της μονοκαλλιέργειας).
Κι όλα αυτά στο όνομα της ανάπτυξης, στο όνομα ενός τουριστικού μοντέλου που κοιτάζει μόνο νούμερα και αφίξεις. Κλασικό παράδειγμα, ο Μπάλος στα Χανιά. Προβάλλεται από τα τουριστικά γραφεία ως ο επίγειος παράδεισος, όμως η πραγματικότητα είναι άλλη: "όσο περισσότεροι, τόσο καλύτερα".
Σε πέντε χρόνια, απόντος πολιτείας (διαχρονικά "πετά χαρταετό"), η μισή Ελλάδα θα έχει παραδοθεί στα συμφέροντα -ντόπια και ξένα- και θα έχει γίνει ένας απέραντος Πλατύς Γιαλός (ή ένας Μπάλος τον Αύγουστο).
Και τότε κάποιοι θα αναρωτιούνται πώς καταφέραμε να χάσουμε την αυθεντικότητα που κάποτε είχαμε και μας διαφοροποιούσε. Μόνο που τότε θα είναι αργά. Η βλάβη θα είναι ανήκεστος.
