Σήμερα θεωρούμε δεδομένο ότι τα έπιπλα των IKEA έρχονται σε επίπεδες συσκευασίες και συναρμολογούνται στο σπίτι. Όμως αυτή η ιδέα, που άλλαξε τη βιομηχανία του επίπλου και την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, ξεκίνησε από κάτι απλό, σχεδόν τυχαίο: ένα τραπέζι που δεν χωρούσε σε ένα αυτοκίνητο.
Στη δεκαετία του 1950, η IKEA ήταν ακόμη μια μικρή σουηδική εταιρεία. Ανάμεσα στους πρώτους υπαλλήλους της βρισκόταν ο Gillis Lundgren, σχεδιαστής και άνθρωπος με έντονη πρακτική σκέψη - ήταν ο 4ος υπάλληλος και αυτός που σχεδίασε το λογότυπο των IKEA καθώς και τη θρυλική βιβλιοθήκη BILLY. Κατά την προετοιμασία ενός καταλόγου, ο Lundgren έπρεπε να μεταφέρει ένα τραπέζι για φωτογράφιση. Το πρόβλημα; Το έπιπλο δεν χωρούσε στο αυτοκίνητό του.
Αντί να αναζητήσει μεγαλύτερο όχημα ή να ακυρώσει τη μεταφορά, έκανε κάτι απλό: ξεβίδωσε τα πόδια του τραπεζιού και τα τοποθέτησε κάτω από την επιφάνεια. Το τραπέζι χωρούσε πλέον άνετα. Εκείνη τη στιγμή δεν “ανακάλυψε” απλώς μια λύση μεταφοράς· έθεσε τα θεμέλια για μια εντελώς νέα φιλοσοφία.
Η ιδέα της επίπεδης συσκευασίας (flat-pack) δεν ήταν εντελώς καινούργια στον κόσμο. Ωστόσο, αυτό που έκανε τη διαφορά ήταν η συστηματική υιοθέτησή της. Ο ιδρυτής των IKEA, Ingvar Kamprad, αντιλήφθηκε αμέσως την ευκαιρία: λιγότερος όγκος, χαμηλότερα μεταφορικά, πιο αποδοτική αποθήκευση και, τελικά, χαμηλότερες τιμές για τον καταναλωτή.
Έτσι, η πρακτική παρατήρηση του Lundgren μετατράπηκε σε επιχειρηματικό μοντέλο. Τα έπιπλα σχεδιάστηκαν εξαρχής ώστε να αποσυναρμολογούνται εύκολα, να συσκευάζονται επίπεδα και να συναρμολογούνται από τον ίδιο τον πελάτη. Αυτή η επιλογή δεν μείωσε απλώς το κόστος· άλλαξε και τη σχέση του καταναλωτή με το προϊόν. Ο αγοραστής έγινε μέρος της διαδικασίας (βλ. Ikea effect).
Σήμερα, το flat-pack θεωρείται αυτονόητο. Όμως πίσω από κάθε βίδα Allen και κάθε εικονογραφημένο εγχειρίδιο κρύβεται μια απλή, ανθρώπινη στιγμή: κάποιος που αντιμετώπισε ένα καθημερινό πρόβλημα και το έλυσε πρακτικά. Η ιστορία του Gillis Lundgren μας θυμίζει ότι η καινοτομία συχνά ξεκινά από μια απλή παρατήρηση.
