Ηταν μία από τις πρώτες ιστορίες που έμαθα, όταν φοιτούσα στην Αμερική και η οποία φυσικά είχε απασχολήσει τότε τα αμερικάνικα μέσα.
Το εργοστάσιο της Honda στο Marysville του Ohio κατέχει μια ιστορική θέση στην παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία, καθώς την 1η Νοεμβρίου 1982 έγινε η πρώτη ιαπωνική μονάδα παραγωγής αυτοκινήτων στις ΗΠΑ.
Αυτή η κίνηση θεωρήθηκε εξαιρετικά τολμηρή για την εποχή, καθώς η Honda ήταν η πρώτη που απέδειξε ότι ένα ιαπωνικό μοντέλο θα μπορούσε να κατασκευαστεί με την ίδια ποιότητα από Αμερικανούς εργάτες
Το εργασιακό περιβάλλον της Honda στο Ohio τη δεκαετία του '80 αποτέλεσε μια πολιτισμική επανάσταση για τα αμερικανικά δεδομένα, εισάγοντας ένα μοντέλο που βασιζόταν στην ισότητα, τη συμμετοχικότητα και την απόλυτη καθαριότητα.
Αυτή η προσέγγιση, γνωστή ως "Honda Way", είχε ως στόχο να καταργήσει το παραδοσιακό χάσμα μεταξύ "αφεντικών" και "εργατών".
Οι Πυλώνες της Εργασιακής Κουλτούρας
Όλοι οι εργαζόμενοι, από τον απλό εργάτη της γραμμής παραγωγής μέχρι τον Διευθύνοντα Σύμβουλο, φορούσαν την ίδια λευκή φόρμα εργασίας. Συμβόλιζε ότι όλοι είναι μέλη της ίδιας ομάδας και καμία ιδέα δεν είναι λιγότερο σημαντική.
Το λευκό χρώμα επιλέχθηκε γιατί η βρωμιά φαίνεται εύκολα, υποχρεώνοντας τους εργαζόμενους να διατηρούν το περιβάλλον πεντακάθαρο, κάτι που η Honda συνέδεε άμεσα με την ποιότητα του τελικού προϊόντος.
Η λέξη "υπάλληλος" καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από τον όρο "συνεργάτης". Οι διευθυντές δεν είχαν ιδιωτικά γραφεία αλλά εργάζονταν σε ανοιχτούς χώρους δίπλα στους υπόλοιπους. Δεν υπήρχαν προνομιακές θέσεις στάθμευσης ή ξεχωριστές τραπεζαρίες για τα στελέχη· όλοι μοιράζονταν τους ίδιους κοινόχρηστους χώρους.
Σε αντίθεση με το Detroit όπου κάθε εργάτης έκανε μια συγκεκριμένη κίνηση για χρόνια, οι συνεργάτες στο Ohio εκπαιδεύονταν σε πολλαπλές θέσεις εργασίας. Αυτό μείωνε τη μονοτονία, περιόριζε τους τραυματισμούς και επέτρεπε στην ομάδα να καλύπτει κενά άμεσα.
Εισήχθησαν μικρές ομάδες εργαζομένων που συνεδρίαζαν τακτικά για να εντοπίσουν προβλήματα και να προτείνουν βελτιώσεις στη διαδικασία παραγωγής, δίνοντας στους εργάτες πραγματική δύναμη στη λήψη αποφάσεων (quality circles).
Η βασική αρχή ήταν ο "Σεβασμός στο Άτομο", που έδινε στους συνεργάτες την ελευθερία να αμφισβητούν ιδέες και να προτείνουν καινοτομίες.
Σύμφωνα με το Honda Philosophy, αυτές οι πρακτικές δεν ήταν απλώς κανόνες, αλλά ένα σύστημα αξιών που στόχευε στη "Χαρά της Δημιουργίας" για κάθε εργαζόμενο.
Η Honda προσέλαβε σκόπιμα άτομα χωρίς σχετική προϋπηρεσία (αγρότες, υπαλλήλους καταστημάτων κ.α.), οι οποίοι δεν είχαν καμία σύνδεση με τη συνδικαλιστική κουλτούρα του Detroit.
Η «μάχη του Ohio» φυσικά δεν κρίθηκε μόνο στα γραφεία των συνδικάτων (που απέτυχαν να διεισδύσουν), αλλά κυρίως στις εκθέσεις των αυτοκινήτων. Η επιτυχία της Honda να διατηρήσει ένα περιβάλλον χωρίς συνδικάτα συνδέθηκε άρρηκτα με την ποιότητα, καταρρίπτοντας τον μύθο ότι «τα καλά ιαπωνικά αυτοκίνητα φτιάχνονται μόνο στην Ιαπωνία».
Πώς η εργασιακή κουλτούρα επηρέασε το τελικό προϊόν
Ο στόχος της διοίκησης ήταν ξεκάθαρος: ένας καταναλωτής δεν έπρεπε να μπορεί να καταλάβει αν το Accord του φτιάχτηκε στη Saitama της Ιαπωνίας ή στο Marysville του Ohio. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι δεν υπήρχε καμία διακριτή διαφορά στην αξιοπιστία ή τη συναρμογή μεταξύ των δύο εργοστασίων.
Σε αντίθεση με το παραδοσιακό αμερικανικό μοντέλο, όπου η γραμμή παραγωγής δεν σταματούσε «για κανέναν λόγο», στο Marysville κάθε συνεργάτης είχε το δικαίωμα (και την υποχρέωση) να σταματήσει τη γραμμή αν εντόπιζε κάποιο ελάττωμα. Αυτό απέτρεπε την αποστολή ελαττωματικών εξαρτημάτων στο επόμενο στάδιο.
Επειδή οι εργαζόμενοι εκπαιδεύονταν σε πολλές θέσεις, κατανοούσαν πώς η δική τους δουλειά επηρέαζε το επόμενο στάδιο. Αυτό δημιούργησε μια κουλτούρα αυτοελέγχου αντί για την κλασική αστυνόμευση από επόπτες.
Η επιμονή στις λευκές φόρμες και το πεντακάθαρο εργοστάσιο (στο οποίο πολλοί έλεγαν ότι μπορούσες «να φας από το πάτωμα») μετέδιδε στους εργαζόμενους την ψυχολογία της ακρίβειας. Η Honda πίστευε ότι ένα ακατάστατο περιβάλλον οδηγεί σε ακατάστατη δουλειά.
Η ετυμηγορία της αγοράς
Η επιτυχία ήταν τόσο μεγάλη που το 1989 το Honda Accord έγινε το πρώτο σε πωλήσεις αυτοκίνητο στις ΗΠΑ (το πρώτο «ξένο» μοντέλο που το κατάφερε), ενώ το περιοδικό Car and Driver άρχισε να το συμπεριλαμβάνει μόνιμα στη λίστα με τα 10 καλύτερα αυτοκίνητα του κόσμου.
