Τι σχέση μπορεί να έχει ένα σφαγείο στο Σικάγο με το αυτοκίνητο που έβαλε εκατομμύρια ανθρώπους στον δρόμο αλλά και με τη γραμμή συναρμολόγησης; Πολύ μεγαλύτερη απ’ όση θα μπορούσε κανείς να φανταστεί.
Στις αρχές του 20ού αιώνα, τα μεγάλα σφαγεία στο Σικάγο είχαν αναπτύξει έναν εξαιρετικά οργανωμένο τρόπο εργασίας. Τα σφάγια μετακινούνταν πάνω σε μεταφορικές διατάξεις και περνούσαν διαδοχικά από εργαζομένους, καθένας από τους οποίους εκτελούσε μια συγκεκριμένη εργασία. Ο ένας αφαιρούσε ένα τμήμα, ο επόμενος ένα άλλο και ούτω καθεξής. Δεν μετακινούνταν οι εργάτες προς το προϊόν, αλλά το προϊόν ερχόταν σε αυτούς. Ήταν, ουσιαστικά, μια πρωτόλεια «γραμμή αποσυναρμολόγησης».
Κάποια στιγμή, οι μηχανικοί της Ford αντιλήφθηκαν ότι αυτή η αρχή μπορούσε να λειτουργήσει… ανάποδα.
Αντί να κινείται ένα προϊόν μπροστά από τους εργαζομένους για να αποσυναρμολογείται, θα μπορούσε να κινείται μπροστά τους για να συναρμολογείται.
Η ιδέα ήταν απλή, αλλά επαναστατική: ο κάθε εργαζόμενος δεν χρειαζόταν πλέον να κατασκευάζει ολόκληρο το αυτοκίνητο. Θα έκανε μία συγκεκριμένη εργασία, ξανά και ξανά, ενώ το αυτοκίνητο θα προχωρούσε από σταθμό σε σταθμό. Οι μηχανικοί της Ford πειραματίστηκαν με αυτή την προσέγγιση το 1913, αρχικά σε επιμέρους εξαρτήματα και στη συνέχεια στο ίδιο το αυτοκίνητο.
Τον Οκτώβριο του 1913, στο εργοστάσιο Highland Park, η κινούμενη γραμμή συναρμολόγησης άρχισε να λειτουργεί για το Model T. Η αλλαγή ήταν τεράστια. Η κατασκευή ενός αυτοκινήτου, που με την παλαιότερη στατική μέθοδο απαιτούσε περίπου 12½ ώρες, έφτασε περίπου στα 93 λεπτά στις αρχές του 1914.
Η Ford δεν είχε απλώς βρει έναν ταχύτερο τρόπο να φτιάχνει αυτοκίνητα. Είχε αλλάξει ολόκληρη τη διαδικασία της παραγωγής.
Η κίνηση του προϊόντος, η εξειδίκευση της εργασίας, η τυποποίηση και η σωστή αλληλουχία των επιμέρους εργασιών δημιούργησαν ένα σύστημα που μπορούσε να παράγει τεράστιες ποσότητες με πολύ χαμηλότερο κόστος. Το αποτέλεσμα ήταν να αυξηθεί θεαματικά η παραγωγή του Model T και να μειωθεί δραστικά η τιμή του: από περίπου 850 δολάρια στην αρχή της περιόδου παραγωγής του στα 260 μέχρι το 1925.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο μάθημα της ιστορίας.
Η μεγάλη καινοτομία δεν γεννήθηκε κοιτάζοντας αποκλειστικά τον ανταγωνισμό. Γεννήθηκε παρατηρώντας πώς λειτουργούσε ένας εντελώς διαφορετικός κλάδος.
Ένα σφαγείο δεν είχε καμία σχέση με την κατασκευή αυτοκινήτων. Είχε όμως μια διαδικασία που μπορούσε να μεταφερθεί, να τροποποιηθεί και να αξιοποιηθεί αλλού.
Αυτό είναι το benchmarking στην πιο δημιουργική του μορφή: όχι «τι κάνει καλύτερα ο ανταγωνιστής μου;», αλλά «ποιος, σε οποιονδήποτε κλάδο, έχει λύσει ένα πρόβλημα που μοιάζει με το δικό μου;»
Η ιστορία της Ford μας θυμίζει κάτι που συχνά ξεχνάμε στο επιχειρείν: οι καλύτερες ιδέες δεν βρίσκονται πάντοτε εκεί όπου ψάχνουμε. Μερικές φορές βρίσκονται σε έναν εντελώς διαφορετικό χώρο - ακόμη και σε ένα σφαγείο.
