Πριν λίγες ημέρες το εμβληματικό βιβλιοπωλείο «Παπασωτηρίου» στον αριθμό 37 της οδού Πανεπιστημίου, το τελευταίο εναπομείναν του ομίλου, κατέβασε οριστικά τα ρολά του, αδυνατώντας να αντιμετωπίσει τα διογκούμενα χρέη που είχαν πνίξει την εταιρεία τα τελευταία 2-3 χρόνια.

Υπήρξε ένα «από τα 49 πιο καλαίσθητα βιβλιοπωλεία του κόσμου», σύμφωνα με τον έγκυρο εκδοτικό οίκο Braun, σήμα-κατατεθέν της πρωτεύουσας, όπου τις καλές εποχές συνέρρεαν οι λάτρεις του βιβλίου, καθώς και σημείο συνάντησης των Αθηναίων.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, ελέω κρίσης αλλά και της κατάργησης της ενιαίας τιμής που οδήγησε στην πτώση των τιμών και τη συρρίκνωση των περιθωρίων κέρδους, αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα ρευστότητας, με αποτέλεσμα να φθάσει να χρωστάει υπέρογκα ποσά σε προμηθευτές. Μολονότι, οι υπεύθυνοι της εταιρείας ισχυρίζονται πως το βιβλιοπωλείο έχει έρθει σε διακανονισμό με τους προμηθευτές, προκειμένου να εξοφληθούν οι οφειλές, κάτι τέτοιο μάλλον δεν πρόκειται να συμβεί, δημιουργώντας πλήγμα για τις υπόλοιπες αλυσίδες ή εκδοτικούς οίκους.

Σε μια προσπάθεια να επιβιώσει ο Παπασωτηρίου, που εγκαινίασε τη δραστηριότητά του το 1981 από ένα κατάστημα 25 τ.μ. στην οδό Στουρνάρη, συρρίκνωσε το δίκτυο καταστημάτων -το οποίο στις εποχές της δόξας του είχε φθάσει τα 25- και προέβη σε περικοπές θέσεων εργασίας και μισθών.

Έχοντας εξειδίκευση στο τεχνικό και επιστημονικό βιβλίο αλλά και με διευρυμένη προϊοντική γκάμα, από είδη βιβλιοπωλείου μέχρι δώρα και υπηρεσίες, ο Παπασωτηρίου προσπάθησε να καλύψει ένα κενό της αγοράς, Ίσως τελικά αυτό το κενό να μην ήταν τόσο μεγάλο.

Δυστυχώς θεωρώ, ευρισκόμενος 15 χρόνια στον χώρο του βιβλίου, ότι το βιβλίο σε μεγάλο βαθμό, δεν ταιριάζει στην κουλτούρα και τον τρόπο ζωής του Έλληνα, με την μέση ετήσια ανάγνωση βιβλίων ανά άτομο να παραμένει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα. Ο Έλληνας ιεραρχεί διαφορετικά τις ανάγκες του, δίνοντας προτεραιότητα σε άλλες μορφές ψυχαγωγίας ή χαλάρωσης.

Όχι μόνο οι εκδότες δεν κατάφεραν όλα αυτά τα χρόνια να αυξήσουν την «πίτα» του βιβλίου (θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να συνεργαστούν και να εγκαινιάσουν καμπάνιες πριν τις γιορτές και όχι μόνο), αλλά την είδαν να συρρικνώνεται βίαια κατά τη διάρκεια της κρίσης, με την κορύφωσή της να πραγματοποιείται το 2012-13. Το πρόβλημα, θεωρώ, εντάθηκε με τη διείσδυση των smartphones και των tablets στους νέους, τους Millennials, οι οποίοι, εξαρτημένοι από την τεχνολογία και τα διάφορα apps, έχουν γυρίσει την πλάτη τους στο βιβλίο.